Projekt roboczy ustawy o mediatorach i zasadach prowadzenia mediacji

  mediacja

 

Projekt roboczy:

Ustawa z dnia …..o mediatorach i zasadach prowadzenia mediacji w sprawach skierowanych przez organy procesowe 

Rozdział 1

Przepisy ogólne 

Art. 1 

Ustawa określa wymogi dotyczące mediatorów oraz zasady i tryb postępowania mediacyjnego w sprawach skierowanych do tego postępowania przez organy procesowe na zasadach określonych w odrębnych przepisach.

Art. 2  

§ 1. Mediacja to próba doprowadzenia do ugodowego, satysfakcjonującego obie strony rozwiązania konfliktu na drodze dobrowolnych negocjacji prowadzonych przy udziale trzeciej osoby, neutralnej wobec stron i ich konfliktu, czyli mediatora, który wspiera przebieg negocjacji, łagodzi powstające napięcia i pomaga – nie narzucając żadnego rozwiązania – w wypracowaniu porozumienia. 

§ 2. Mediacja może mieć charakter bezpośredni, gdy strony konfliktu spotykają się w obecności mediatora, albo pośredni, jeżeli strony konfliktu nie spotykają się, a rolą mediatora jest pośredniczenie między nimi. 

§ 3. W miarę potrzeby w mediacji może uczestniczyć więcej niż jeden mediator (ko-mediator). 

Art. 3 

Mediacja może być prowadzona w sprawach:

  1. karnych,
  2. o czyny karalne nieletnich,
  3. cywilnych, w tym rodzinnych, gospodarczych, z zakresu prawa pracy,
  4. administracyjnych,
  5. o wykroczenia. 

Rozdział 2 

Zasady postępowania mediacyjnego 

Art. 4 

§ 1. Udział w mediacji jest dobrowolny i może mieć miejsce tylko wówczas, gdy strony swobodnie wyrażą na nią zgodę. Strony mogą wycofać zgodę w każdym momencie w trakcie mediacji.  

§ 2. Mediator prowadzi mediację w sposób bezstronny. 

§ 3. Mediator nie udziela porad prawnych, lecz w razie potrzeby może udzielić stronom informacji; może też zachęcać strony do korzystania z fachowej pomocy prawnej. 

Art. 5 

§ 1. Mediacja jest postępowaniem niejawnym. Mediator może ujawnić okoliczności, o których dowiedział się w trakcie postępowania mediacyjnego jedynie wówczas, gdy wyrażą na to zgodę strony postępowania. 

§ 2. Mediator ma jednak obowiązek poinformowania właściwych organów o okolicznościach, które mogą świadczyć o popełnieniu lub groźbie popełnienia przestępstw, o których mowa w art. 178 a k.p.k.

 Art. 6 

§ 1. Nie wolno przesłuchiwać mediatora jako świadka co do okoliczności, o których dowiedział się w trakcie postępowania mediacyjnego. 

§ 2. W charakterze świadków nie wolno również przesłuchiwać co do okoliczności, o których była mowa w trakcie postępowania mediacyjnego, jego stron ani innych uczestników. 

§ 3. Strona może wyrazić zgodę na zwolnienie z obowiązku tajemnicy mediacji w odniesieniu do okoliczności, które dotyczą jej osoby i wypowiedzi. 

Art. 7 

Postępowanie mediacyjne prowadzi się w miejscu neutralnym dla stron w warunkach zapewniających poufność i bezpieczeństwo. 

Rozdział 3`

Mediatorzy 

Art. 8  

§ 1. Mediatorami są:

  1. mediatorzy zawodowi,
  1. mediatorzy społeczni. 

§ 2. Mediatorem zawodowym może być osoba:

  1. powyżej 26 roku życia, posiadająca pełnię praw cywilnych i obywatelskich,
  2. posiadająca wiedzę z zakresu problematyki, której dotyczy mediacja,
  3. wpisana na listę mediatorów, o której mowa w art. 11 ustawy.

§ 3. Mediatorem społecznym może być osoba posiadająca:

  1. pełnię praw cywilnych i obywatelskich,
  2. wiedzę z zakresu problematyki, której dotyczy mediacja. 

§ 4. Mediatorem zawodowym nie może być czynny zawodowo sędzia, prokurator, adwokat, radca prawny, kurator sądowy, notariusz, komornik oraz aplikanci do tych zawodów, referendarz sądowy oraz asystent sędziego, a także funkcjonariusz Policji i pracownik Służby Więziennej, jak również syndyk. 

§ 5. Mediatorzy zawodowi i społeczni mają obowiązek odbycia wstępnego szkolenia przed podjęciem swoich obowiązków, jak również stałego podnoszenia kwalifikacji zawodowych w zakresie mediacji, w szczególności poprzez uczestniczenie w szkoleniach i innych formach doskonalenia zawodowego. 

§ 6. Standardy podstawowego szkolenia dla mediatorów zawiera Załącznik nr 1 do ustawy. 

§ 7. Odrębne przepisy mogą wprowadzać dodatkowe wymogi dla uzyskania statusu mediatora zawodowego oraz dodatkowe wymogi dotyczące zakresu szkolenia. 

Art. 9  

§ 1. Mediatorzy zawodowi mogą działać indywidualnie lub jako przedstawiciele organizacji pozarządowych, które prowadzą mediacje w ramach swojej działalności statutowej, albo jako pracownicy ośrodków mediacyjnych powołanych przez organy samorządu. 

§ 2. Organizacje pozarządowe oraz ośrodki mediacyjne, o których mowa w § 1 muszą posiadać wpis na listę, o której mowa w art. 11 ustawy. Warunkiem uzyskania wpisu jest posiadanie przez organizację lub ośrodek mediacyjny przynajmniej jednego przedstawiciela, który spełnia wymogi dotyczące mediatora zawodowego.

Art. 10 

Mediatorzy społeczni działają przy mediatorach zawodowych i prowadzą mediacje w sprawach wyznaczonych przez mediatora zawodowego. 

Art. 11.  

§ 1. Listy osób oraz organizacji pozarządowych i ośrodków mediacyjnych uprawnionych do prowadzenia postępowań mediacyjnych prowadzi się w sądach okręgowych. 

§ 2. Wpisu na listę dokonuje prezes sądu okręgowego na wniosek osoby albo organizacji lub ośrodka ubiegających się o wpis po stwierdzeniu, że spełniają wymogi, o których mowa w art. 8 § 2 i § 5 oraz art. 9 § 2 ustawy. 

Art. 12 

§ 1. Prezes sądu okręgowego skreśla z listy osobę:

  1. na jej prośbę;
  2. w razie jej śmierci;
  3. w przypadku chociażby ograniczenia zdolności do czynności prawnych;
  4. w razie pozbawienia prawomocnym wyrokiem sądowym praw publicznych lub prawa do wykonywania zawodu;
  5. w razie stwierdzenia niewykonywania lub nienależytego wykonywania obowiązków związanych z prowadzeniem mediacji. 

§ 2. Prezes sądu okręgowego skreśla z listy organizację lub ośrodek w razie braku przynajmniej jednego przedstawiciela, o którym mowa w art. 9 § 2, a także w razie ich likwidacji. 

§ 3. Na decyzję prezesa sądu okręgowego przysługuje w ciągu miesiąca od daty wydania decyzji skarga do prezesa sądu apelacyjnego. 

Rozdział 4 

Wszczęcie postępowania mediacyjnego 

Art. 13 

§ 1. Po otrzymaniu postanowienia organu procesowego o skierowaniu sprawy do mediacji mediator wykonuje w ciągu 7 dni czynności wstępne polegające na:

  1. zapoznaniu się z treścią postanowienia i załącznikami;
  2. skontaktowaniu się ze stronami;
  3. udzieleniu stronom szczegółowych informacji o istocie i zasadach prowadzenia postępowania mediacyjnego, a w szczególności poinformowaniu stron o możliwości wycofania zgody na udział w postępowaniu mediacyjnym w każdym jego momencie;
  4. uzyskaniu potwierdzenia przez strony zgody na udział w postępowaniu mediacyjnym. 

§ 2. Jeżeli strony nie potwierdziły zgody albo odmówiły udziału w postępowaniu mediacyjnym, mediator niezwłocznie zwraca sprawę organowi procesowemu. 

§ 3. Mediator zawodowy może odmówić prowadzenia mediacji z ważnych powodów, o czym niezwłocznie powiadamia organ procesowy, który skierował sprawę do mediacji. 

§ 4. Jeżeli prowadzenia mediacji odmawia mediator społeczny niezwłocznie powiadamia o tym mediatora zawodowego. 

Art. 14 

Jeżeli strony potwierdziły zgodę na udział w postępowaniu mediacyjnym, mediator wszczyna postępowanie. Wszczęcie postępowania następuje najpóźniej następnego dnia po upływie 7 dni od chwili otrzymania postanowienia o skierowaniu sprawy do mediacji. 

Art. 15 

§ 1. Czas trwania postępowania mediacyjnego liczy się od dnia wszczęcia postępowania mediacyjnego.

§ 2. Data podpisania ugody lub innego zakończenia postępowania mediacyjnego jest datą zakończenia postępowania mediacyjnego. 

Rozdział 5 

Tryb prowadzenia postępowania mediacyjnego 

Art. 16 

§ 1. Po wszczęciu postępowania mediacyjnego mediator nawiązuje kontakt ze stronami   ustala, czy chcą one uczestniczyć w mediacji bezpośredniej, czy pośredniej. 

§ 2. W przypadku mediacji pośredniej mediator przekazuje stronom ich wypowiedzi i oczekiwania oraz pomaga w uzyskaniu porozumienia. 

§ 3. Jeżeli strony wybrały mediację bezpośrednią, mediator niezwłocznie ustala z nimi termin i miejsce spotkania mediacyjnego. 

Art. 17 

§ 1. Każda strona może wskazać osoby, które mogą wziąć udział w postępowaniu mediacyjnym; mediator dba o zachowanie zasady nienaruszania równowagi stron. 

§ 2. Jeżeli stroną postępowania mediacyjnego jest małoletni lub nieletni, prawo do udziału w postępowaniu mediacyjnym przysługuje jego rodzicom lub opiekunowi. 

Art. 18 

§ 1. Po zakończeniu postępowania mediacyjnego mediator sporządza sprawozdanie, które zawiera:

  1. sygnaturę sprawy oraz dane mediatora,
  2. informację o liczbie, terminach i miejscach spotkań wraz ze wskazaniem osób biorących w nich udział, albo informację o tym, że mediacja miała charakter pośredni,
  3. informację o wyniku postępowania,
  4. podpis mediatora. 

§ 2. Jeżeli mediację prowadził więcej niż jeden mediator w sprawozdaniu uwzględnia się informację na ten temat.

 3. W przypadku zawarcia ugody stanowi ona załącznik do sprawozdania. 

§ 4. Mediator niezwłocznie przekazuje sprawozdanie organowi procesowemu, który skierował sprawę na drogę postępowania mediacyjnego. Odpis sprawozdania mediator przekazuje stronom. 

Rozdział 6 

Ugoda mediacyjna 

Art. 19 

Mediator dba, aby ugoda była zgodna z obowiązującymi przepisami prawa i zasadami współżycia społecznego oraz nie służyła obejściu prawa. 

Art. 20 

§ 1. Ugoda powinna zawierać dane dotyczące stron konfliktu, określenie jej przedmiotu i zobowiązań oraz sposobu i terminu ich wykonania, a w razie potrzeby inne zapisy, których życzą sobie strony. 

§ 2. Dodatkowe wymogi dotyczące treści ugody zawierają odrębne przepisy. 

§ 3. Ugodę podpisują strony konfliktu. Jeżeli strony lub jedna z nich nie może podpisać ugody, mediator odnotowuje ten fakt w sprawozdaniu i podaje przyczyny niemożności złożenia podpisu.

 Rozdział 7  

Przechowywanie dokumentacji  

Art. 21 

Mediator zapewnia taki sposób przechowywania dokumentacji, który uniemożliwia dostęp do niej osób nieupoważnionych.

Art. 22 

§ 1. Akta każdej sprawy zawierają:

  1. kolejny numer repertorium;
  2. postanowienie o skierowania sprawy do postępowania mediacyjnego wraz z załącznikami;
  3. potwierdzenia korespondencji ze stronami lub notatki służbowe o innych sposobach komunikowania się z nimi;
  4. notatki dotyczące spotkań ze stronami poprzedzającymi pierwsze wspólne spotkanie mediacyjne;
  5. notatki o spotkaniach mediacyjnych zawierające informacje o datach i miejscach oraz osobach uczestniczących w spotkaniach;
  6. odpis sprawozdania dla organu procesowego wraz z odpisem ugody, jeśli została zawarta;

§ 2. Akta przechowuje się przez 2 lata od chwili zakończenia postępowania mediacyjnego. 

Rozdział 8 

Wynagrodzenie mediatora 

Art. 23 

Mediator zawodowy otrzymuje wynagrodzenie. Jeżeli mediację prowadził więcej niż jeden mediator, wynagrodzenie otrzymuje każdy. 

Art. 24 

Wynagrodzenie mediatora zawodowego określa się według zasad regulujących opłaty za czynności adwokackie z tytułu pomocy prawnej udzielanej z urzędu. 

Art. 25 

Mediator społeczny otrzymuje ryczałt za przeprowadzenie postępowanie mediacyjnego. 

Rozdział 9 

Przepisy końcowe 

Art. 26 

Tracą moc: 

Art. 27

Ustawa wchodzi w życie po upływie roku od dnia ogłoszenia.

projekt roboczy z dnia 15 października 2009 r. przygotowany przez prof. Ewę Bieńkowską i prokurator Lidię Mazowiecką (członkinie Społecznej Rady ds. Alternatywnych Metod Rozwiązywania Konfliktów i Sporów przy Ministrze Sprawiedliwości)

Reklamy

Komentarze 3

  1. http://209.85.129.132/search?q=cache:8V8z55T-DRoJ:www.ms.gov.pl/mediacje/mdm/ustawa.rtf+Ustawa+z+dnia+%E2%80%A6..o+mediatorach+i+zasadach+prowadzenia+mediacji+w+sprawach+skierowanychprzez+organy+procesowe&cd=2&hl=pl&ct=clnk

    Uzasadnienie

    1. Instytucja mediacji pojawiła się w polskim systemie prawa już stosunkowo dawno. Pierwszym aktem prawnym, który ją wprowadził była ustawa o rozwiązywaniu sporów zbiorowych z 23 maja 1991 r. (Dz. U. Nr 55, poz. 236 z późn. zm.). W tym przypadku mediacja ma jednak inny charakter aniżeli mediacja wprowadzona późniejszymi regulacjami prawnymi. Ma ona charakter obligatoryjny i jest niezbędna przed proklamowaniem strajku.
    W tym znaczeniu w jakim mediację definiuje projektowana ustawa, po raz pierwszy została ona wprowadzona do kodeksu postępowania karnego z 1997 r. (art. 320). W ślad za regulacją karną mediacja została wprowadzona do ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich na mocy jej nowelizacji z 2001 r. (art. 3a). Od 2005 r. mediacja stała się również instytucją postępowania cywilnego w odniesieniu do spraw cywilnych, w których możliwe jest zawarcie ugody (art. 10 w zw. z art. 1831 i nast. k.p.c.).
    W powyższych unormowaniach mediacja została ujęta jako postępowanie prowadzone nie przez organ procesowy, lecz przez mediatora. Mediatorem jest podmiot niezależny i działający poza systemem wymiaru sprawiedliwości w szerokim tego słowa znaczeniu.
    Mediacja została także wprowadzona w 2004 r. do postępowania sądowo – administracyjnego (art. 115 i n. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 i poz. 1271).
    W tym jednak przypadku funkcję mediatora pełni sędzia lub referendarz sądowy, a uzgodnienia, którym patronują nie mają charakteru merytorycznego w zakresie rozwiązania konfliktu. Instytucja ta w istocie nie jest więc mediacją. Należałoby w związku z tym jak najszybciej zmienić jej nazwę.
    2. Istniejące regulacje dotyczące mediacji w sprawach karnych, nieletnich i cywilnych odmiennie normują problemy dotyczące istoty i zasad postępowania mediacyjnego, jak również kwestie statusu i wynagrodzenia mediatorów. Utrzymywanie takiej sytuacji jest podstawową przyczyną tego, że wokół mediacji narosło wiele nieporozumień. Cały czas jest ona instytucją mało przejrzystą i z tego powodu niewzbudzającą zaufania, a z braku klarownych regulacji również nieznajdującą uznania w oczach praktyków.
    3. Podjęcie decyzji o przygotowaniu jednolitego, wspólnego dla wszystkich rodzajów mediacji, unormowania dotyczącego wymogów jakie winny spełniać podmioty chcące uzyskać status mediatora oraz zasad i trybu prowadzenia postępowania mediacyjnego jest niezbędne. Celem jest doprowadzenie do sytuacji, w której przedmiotowa regulacja będzie czytelna i niekontrowersyjna. Tylko w ten sposób można uzyskać pożądany efekt upowszechnienia mediacji i uczynienia z niej instytucji dnia codziennego.
    4. Właściwe uregulowanie mediacji jest niezbędne także i dlatego, że ustawodawca – jak dotąd – nie uwzględnił we wprowadzonych w tym zakresie unormowaniach standardów wyszczególnionych w dokumentach międzynarodowych wskazanych poniżej w pkt 5, dzięki którym mediacja staje się instytucją wzbudzającą zaufanie i uznaną za przydatną nie tylko przez osoby uwikłane w rozmaitego rodzaju konflikty ale również ważną dla organów procesowych. Mediacja może bowiem doprowadzić do lepszego i bardziej satysfakcjonującego zakończenia konfliktu. Dzięki temu strony unikną stresów związanych z koniecznością uczestniczenia w z reguły przewlekłych formalnych postępowaniach. Organ procesowy zyskuje to, że prowadzone postępowanie może ulec znacznemu skróceniu, także i dlatego, że strony zadowolone z osiągniętego w wyniku mediacji porozumienia nie będą zaskarżać podejmowanych decyzji procesowych. Skoro strony będą usatysfakcjonowane, to tym samym wzrośnie społeczne zaufanie do organów procesowych. Wynikać to będzie również stąd, że mediacja jest postępowaniem pozwalającym stronom na swobodne wyrażanie swoich opinii, odczuć i życzeń, co może wzbudzić w nich przekonanie, że są aktywnie włączone w rozwiązanie swoich spraw.
    5. Wprowadzenie jednolitej regulacji prawnej jest ważne ponadto z tego powodu, że mediacja stała się współcześnie instytucją trwale związaną z szeroko pojętym wymiarem sprawiedliwości. Stosowanie tej instytucji w sprawach karnych nakazują dokumenty unijne, a mianowicie: Decyzja ramowa Rady 200/220/WSiSW z 15 marca 2001 r. w sprawie pozycji ofiar w postępowaniu karnym (art. 10) i w sprawach cywilnych Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/52/EC z 21 maja 2008 r. w sprawie niektórych aspektów mediacji w sprawach cywilnych i handlowych. Szczegółowe zasady regulowania mediacji zawierają z kolei dokumenty Rady Europy: Rekomendacja Komitetu Ministrów Nr R (98)1 dotycząca mediacji w sprawach rodzinnych z 21 stycznia 1998 r., Rekomendacja Komitetu Ministrów Nr R (99)19 dotycząca mediacji w sprawach karnych z 19 września 1999 r. oraz Rekomendacja Komitetu Ministrów Rec (2002)10 o mediacji w sprawach cywilnych z 18 września 2002 r. Ponadto wskazania dotyczące wprowadzania mediacji zawiera Rekomendacja Komitetu Ministrów Nr R (87) 20 w sprawie reakcji społecznych na przestępczość nieletnich z 17 września 1987 r. oraz Rekomendacja Komitetu Ministrów Rec (2006)8 w sprawie pomocy dla ofiar przestępstw z 14 czerwca 2006 r. (pkt 13).
    6. Przedstawiony projekt ustawy uwzględnia wszystkie zalecenia dokumentów międzynarodowych, co sprawia, że mediacji zostaje nadany taki kształt jaki funkcjonuje w państwach naszego kręgu kulturowego. Normuje on wyłącznie problematykę mediacji prowadzonej wskutek skierowania sprawy do postępowania mediacyjnego przez organ procesowy. Omija natomiast zagadnienia mediacji umownej. Mediacja umowna jest możliwa wyłącznie jako sposób rozwiązywania sporów cywilnych. Z tego powodu powinna ona być przedmiotem regulacji przepisów kodeksu postępowania cywilnego.
    7. Ustawa składa się z 9. rozdziałów. W 1. rozdziale „Przepisy ogólne” zostały zawarte postanowienia wprowadzające w problematykę mediacji. Podstawowe znaczenie ma tu przepis art. 2, w którym zamieszczono definicję mediacji. Zbudowana ona została na bazie definicji znajdujących się w niektórych z powołanych wyżej dokumentów międzynarodowych.
    W rozdziale tym (art. 3) wskazano następnie, w jakich kategoriach spraw może mieć miejsce ich przekazanie przez organ procesowy na drogę postępowania mediacyjnego. Uwzględniono tu również te kategorie spraw, w których mediacji jeszcze nie przewidziano (sprawy o wykroczenia) albo istniejąca regulacja wymaga radykalnej zmiany (sprawy administracyjne).
    8. W 2. rozdziale zawarto kluczowe zasady postępowania mediacyjnego, o których mowa we wszystkich dokumentach międzynarodowych, a które do tej pory nie były w większości uwzględnione w obowiązujących polskich regulacjach prawnych. Są to następujące zasady:
    1) dobrowolność – skierowanie sprawy do mediacji może mieć miejsce tylko wtedy, gdy strony wyrażą na to, jak również na uczestniczenie w postępowaniu mediacyjnym swobodną, niewymuszona zgodę, którą mogą w każdej chwili wycofać (art. 4 § 1);
    2) bezstronność – mediator nie reprezentuje interesów żadnej ze stron, jest osobą neutralną, dba o ochronę godności i interesów każdej strony w jednakowej mierze, nie udziela porad prawnych (art. 4 § 2);
    3) poufność – mediacja jest prowadzona w sposób niejawny, co oznacza, ze mediator nie może ujawniać okoliczności, o których dowiedział się w trakcie postępowania mediacyjnego bez zgody stron, chyba że informacja, jaką uzyskał, dotyczy bardzo poważnych przestępstw. O jakie przestępstwa chodzi, wskazano w proponowanym do dodania do kodeksu postępowania karnego art. 178 a („Nie wolno przesłuchiwać jako świadka mediatora co do faktów, o których dowiedział się prowadząc postępowanie mediacyjne; jednakże mediator ma obowiązek zawiadomienia prokuratora lub policji o groźbie popełnienia lub popełnieniu zbrodni lub występku zagrożonego karą powyżej 8 lat pozbawienia wolności”).
    4) tajemnica – wprowadzenie zasady tajemnicy jest niezbędne dla zagwarantowania, aby okoliczności ujawnione w trakcie postępowania mediacyjnego nie mogły zostać wykorzystane na użytek dalej prowadzonego formalnego postępowania. Wymagają tego dokumenty międzynarodowe, a wynika to z faktu, że postępowanie mediacyjne nie jest postępowaniem dowodowym. Tajemnica mediacji to zakaz przesłuchiwania na temat wspomnianych okoliczności nie tylko mediatora, ale również stron i innych uczestników postępowania mediacyjnego (art. 5).
    9. Rozdział 3 został poświęcony sprecyzowaniu statusu mediatora. Utrzymano regulację, w myśl której podmiotami uprawnionymi do prowadzenia postępowań mediacyjnych mogą być zarówno osoby fizyczne, jak i podmioty mające w swoich zadaniach statutowych zadanie polegające na prowadzeniu mediacji. W ten sposób wyeliminowano z tej ostatniej grupy takie podmioty, które nie są wyspecjalizowane w prowadzeniu mediacji. Ponadto zaproponowano, aby powstały lokalne centra mediacyjne powoływane do życia przez organy samorządowe. Propozycja ta wynika z głębokiego przekonania, że mediacja jest przyszłością w rozwiązywaniu wszelakiego typu konfliktów i stanie się alternatywą formalnych postępowań, dla których pozostanie załatwianie spraw nie nadających się z różnych powodów do ugodowego załatwienia. Będzie to również sposobem na przysłowiowe dotarcie mediacji „pod strzechy”.
    Z powyższego względu wprowadzono również niewystępujący dotychczas w warunkach polskich, podział mediatorów będących osobami fizycznymi na dwie grupy, czyli mediatorów zawodowych i mediatorów społecznych (art. 8). Z jednej strony ustawa za priorytet przyjmuje fachowość osób prowadzących postępowania mediacyjne poprzez wskazanie na konieczność dysponowania przez te osoby określonymi predyspozycjami i wiedzą oraz nałożenie obowiązku stałego szkolenia się. Z drugiej poprzez wprowadzenie kategorii mediatorów społecznych powoduje, że mediacja będzie prowadzona przez osoby dobrze znające środowisko lokalne. Jednocześnie dla mediatorów społecznych nie przewidziano żadnych wymogów, poza kryterium fachowości, co zapewnia bardzo szeroki dostęp do tej grupy.
    Zapewnienie profesjonalizmu mediatorów jest niezbędne, ponieważ na mocy rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z 8 grudnia 2004 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności dla potrzeb rynku pracy oraz zakresu jej stosowania (Dz. U. Nr 265, poz. 2644 ze zm.) mediator został zaliczony do kategorii „Specjaliści do spraw społecznych” (kod 244504).
    Fakt, ze mediator wykonuje określony zawód skutkuje wykluczeniem możliwości uzyskania statusu mediatora zawodowego przez czynnych zawodowo pracowników szeroko pojętego wymiaru sprawiedliwości wyszczególnionych w § 4 art. 8.
    10. Załącznik Nr 1 do ustawy stanowią Standardy podstawowego szkolenia dla mediatorów, będące dokumentem opracowanym na podstawie pierwotnego, przygotowanego przez Społeczną Radę ds. Alternatywnych Metod Rozwiązywania Konfliktów i Sporów przy Ministrze Sprawiedliwości I kadencji. W dokumencie tym uwzględnione jedynie te zagadnienia, które muszą być przedmiotem szkolenia każdego mediatora, bez względu na jego specjalizację. Tematyka specjalistyczna zostaje uwzględniona w standardach szkolenia mediatorów prowadzących mediację w poszczególnych obszarach konfliktów, a więc uzupełniających regulację karną, dotyczącą odpowiedzialności nieletnich, cywilną we wszystkich kategoriach spraw z tej dziedziny stosunków społecznych.
    11. Inaczej niż obecnie projekt przewiduje, że mediacje mogą prowadzić jedynie takie organizacje pozarządowe, które wśród swoich zadań statutowych mają zadanie polegające na prowadzeniu mediacji i jednocześnie wśród swoich członków mają przynajmniej jedną osobę, która spełnia wymogi dotyczące mediatora zawodowego. Regulacja ta wynika również z zamiaru zapewnienia fachowości organizacji, które mają być uprawnione do prowadzenia mediacji. Takie same wymogi przewidziano w odniesieniu do ośrodków mediacyjnych powoływanych przez organy samorządowe.
    12. W projekcie przewidziano, że zarówno mediatorzy zawodowi, jak i organizacje pozarządowe oraz ośrodki mediacyjne muszą posiadać wpis na listy prowadzone w sądach okręgowych. Tak jak dotąd celem takiego unormowania jest zapewnienie kontroli nad podmiotami prowadzącymi postępowania mediacyjne. Kontrolę tę sprawuje prezes sądu okręgowego dokonujący wpisów i skreśleń z list (art. 11 i 12). Ponadto istotną rolę musi odgrywać w tym zakresie samo środowisko mediatorów, które powinno dbać o profesjonalizm swoich członków.
    13. W rozdziale 4 projektu została unormowana kwestia czynności podejmowanych przez mediatora po otrzymaniu od organu procesowego postanowienia o skierowaniu sprawy do postępowania mediacyjnego, nazwanych czynnościami wstępnymi (art. 13). Na podkreślenie zasługuje fakt wyraźnego uregulowania kwestii postępowania mediatora w sytuacji, gdy strony nie potwierdziły zgody na udział w postępowaniu mediacyjnym (§ 2 ww. art.) jak również w razie odmowy przez mediatora przeprowadzenia tego postępowania (§ 3 ww. art.). W projekcie wyraźnie określono czas trwania postępowania mediacyjnego (art. 14).
    14. W kolejnym 5 rozdziale został unormowany tryb postępowania mediacyjnego poczynając od ustalenia przez mediatora, jakiego rodzaju mediację – pośrednią czy bezpośrednią – wybierają strony (art. 16 § 1). Następnie w art. 16 § 2 mowa jest o mediacji pośredniej, a w art. 16 § 3 – o mediacji bezpośredniej.
    15. Projekt dopuszcza możliwość uczestniczenia w postępowaniu mediacyjnym osób wskazanych przez strony pod warunkiem, że nie zostanie naruszona równowaga stron. Oznacza to, że mediator ma prawo podjęcia decyzji o niedopuszczeniu do udziału osób, które reprezentowałyby nadmiernie jedną ze stron (art. 17 § 1). Ponadto mają prawo wziąć udział w postępowaniu mediacyjnym rodzice lub opiekun małoletnich lub nieletnich stron postępowania mediacyjnego (art. 17 § 2).
    16. Po zakończeniu postępowania mediacyjnego mediator sporządza sprawozdanie dla organu procesowego, który skierował sprawę do mediacji. Jeśli zawarta zostaje ugoda, stanowi ona załącznik do sprawozdania. Sprawozdanie ma charakter formalny (art. 18). Nie zawiera bowiem żadnych informacji dotyczących przebiegu postępowania mediacyjnego, co jest następstwem zasady poufności mediacji i zakazu wykorzystywania danych uzyskanych w jej trakcie na użytek postępowań przed organami procesowymi.
    17. Odrębny 6 rozdział projektu dotyczy ugody mediacyjnej. W projekcie zostały zamieszczone jedynie bardzo ogólne zapisy dotyczące wymogów jakim odpowiadać powinna ugoda mediacyjna. (art. 19 i 20). Kwestie związane z charakterem prawnym tej ugody muszą zostać uregulowane odrębnie w przepisach regulujących poszczególne sfery konfliktów.
    18. Formalny charakter ma rozdział 7 ustawy opisujący zasady kompletowania i przechowywania dokumentacji spraw skierowanych do postępowania mediacyjnego (art. 21 i 22).
    19. Przedostatni rozdział projektu reguluje kwestię wynagrodzenia mediatorów. Obecnie zasady kształtowania tego zagadnienia są różne w zależności od charakteru prawnego konfliktu będącego przedmiotem mediacji. Mediator uzyskuje od zupełnie symbolicznego ryczałtu w sprawach karnych do procentowego wynagrodzenia uzależnionego od wysokości przedmiotu sporu w sprawach cywilnych. Jest to rozwiązanie niezgodne z tym, że mediator to zawód, bowiem każda osoba pracująca zawodowo ma prawo do godziwego wynagrodzenia za swoją pracę.
    Mediacja to instytucja, która może bądź bardzo istotnie skrócić czas trwania postępowania przed organami procesowymi, jak w szczególności w sprawach karnych, bądź też stać się instytucją alternatywną wobec takiego postępowania, jak jest to możliwe w sprawach cywilnych. Jest oczywiste, że dzięki niej wydatnie mogą zmaleć koszty funkcjonowania organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości, które nawet w przybliżeniu niestety nie są obecnie znane. Nawet pomimo to nie budzi wątpliwości, że mediacja jest zdecydowanie tańsza niż działanie systemu. W projekcie przewidziano (art. 23), że wynagrodzenie mediatora określa się według zasad dotyczących opłat za działania adwokata podejmowane z urzędu. Mediator społeczny otrzymuje natomiast ryczałt. Wynagrodzenie mediatora będzie więc zależało od jego aktywności, a w szczególności kompetencji, organy procesowe będą bowiem kierować sprawy do tych mediatorów, którzy zyskają ich zaufanie.
    20. W Przepisach końcowych, mianowicie w art. 27 przewidziano długi, bowiem roczny okres vacatio legis. Takie jego oznaczenie wynika z konieczności dobrego przygotowania organizacyjnego dla wejścia w życie ustawy, a zwłaszcza dostosowania się do nowej regulacji środowiska mediatorów oraz zorganizowania przez władze samorządowe lokalnych ośrodków mediacyjnych.

  2. […] Projekt roboczy ustawy o mediatorach i zasadach prowadzenia mediacji November 2009 1 comment […]

  3. […] Projekt roboczy ustawy o mediatorach i zasadach prowadzenia mediacji […]

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: