Działania na rzecz powołania instancji mediatora akademickiego w Polsce

mediator akademicki

Działania na rzecz powołania

instancji mediatora akademickiego w Polsce

Instancja mediatora (rzecznika) akademickiego istniejąca w wielu krajach jakoś do tej pory nie zostala wprowadzona w Polskim systemie akademickim.

Powołania takiej instancji nawzor uczelni amerykańskich postulowałem w tekstach na stronie MOBBING AKADEMICKI na uczelniach i w instytucjach naukowych http://www.mobbing-jwieczorek.ans.pl/index.html którą uruchomilem w 2003 r.

Pisałem m.in. „ Utworzenie instancji  MEDIATORA czy RZECZNIKA AKADEMICKIEGO winno być krokiem do ograniczenia samowoli władz uczelnianych i do przeciwdziałania patologii, w tym mobbingowi na uczelniach.”

MEDIATOR AKADEMICKIhttp://www.mobbing-jwieczorek.ans.pl/mediator.htm

W 2 lata później Rzeczpospolita 12.03.05 Nr 60 PRAWO CO DNIA zamieściła tekst „Mediator akademicki pilnie potrzebny” -JÓZEF WIECZOREK, JOANNA SZPIEGA http://www.nfa.alfadent.pl/articles.php?id=69&PHPSESSID=cc126a771d9ef5903786714303f25713

w którym argumentujemy „Bez mediatora akademickiego, oczywiście niezależnego od władz akademickich, nie można zagwarantować normalnego funkcjonowania społeczności akademickiej”.

Tekst ten przekazany został do posłów pracujących nad ustawą o szkolnictwie wyższym (przyjętą …) niestety bez uwzgl,ednienia postulatu w zapisach ustawy.

Postulat mediatora znalazł się w wydanej w tym samym czasie Europejskiej Karcie Naukowca

i włączony został do „ Stanowiska NIEZALEŻNEGO FORUM AKADEMICKIEGO w sprawie projektu ustawy ‚Prawo o szkolnictwie wyższym’ w świetle ‚Europejskiej Karty Naukowca i Kodeksu Postępowania przy Zatrudnianiu Naukowców’ http://www.nfa.alfadent.pl/articles.php?id=73

w którym domagaliśmy się aby ‚Zapis o instytucji mediatora winien się bezwzględnie znaleźć w ustawie’ Niestety bez skutku.

Postulat wprowadzenia niezależnego od władz mediatora akademickiego do rozwiązywania konfliktów w środowisku akademickim przedstawiłem ponownie w książce DROGI I BEZDROŻA NAUKI W POLSCE. -Analiza zasadności wprowadzenia w Polsce zaleceń Europejskiej Karty Naukowca i Kodeksu postępowania przy rekrutacji naukowców Niezależne Forum Akademickie. KRAKÓW 2008 http://www.nfa.pl/skany/drogi.pdf

argumentując m.in. : Poważnym problemem jest umocowanie takiej instancji. Z jednej strony mediator akademicki winien być blisko uczelni, instytucji, czyli na miejscu, z drugiej winien być niezależny od władz, gdyż tylko w takim przypadku może spełnić swoje zadanie.
Nie ulega wątpliwości, że instytucja mediatora musi być ukształtowana poza strukturami uczelnianymi.
Wyjściem byłoby wyodrębnienie autonomicznego Centrum Mediacji Akademickiej finansowanego z budżetu a zatrudniającego mediatorów z certyfikatami wykształconymi wcześniej na studiach podyplomowych z zakresu prowadzenia mediacji akademickiej czy szkoleniach np. Polskiego Centrum Mediacji…

Lepiej wygląda wprowadzanie do polskiego systmu instancji rzecznika praw studenta i doktoranta.

W 2004 r. przez Parlament Studentów RP zostala powołana instancja Rzecznika Praw Studenta http://www.psrp.org.pl/?sub=artykul&id_aktualnosci=398

co oznaczało wsparcie dla studentów w walce z łamaniem ich praw. Instytucja Rzecznika Praw Studenta powołana została dla obrony studenckich praw (w tym do jakości kształcenia) i monitorowania ich przestrzegania w skali ogólnopolskiej.

Funkcje Rzecznika od początku pełni Robert Pawłowski. http://www.psrp.org.pl/?sub=student&sec=rzecznikps ogłaszając co roku sprawozdania z działalności

W dwa lata później Zarząd Krajowej Reprezentacji Doktorantów na posiedzeniu w dniu 12.12.2006 r. powołał RZECZNIKA PRAW DOKTORANTÓW http://krd.org.pl/modules/articles/article.php?id=79

którego zadaniem jest obrona praw i interesów doktorantów.

Do zadań Rzecznika należy przede wszystkim:”
1. podejmowanie interwencji w indywidualnych sprawach doktorantów u władz uczelni i w odpowiednich instytucjach,
2. podejmowanie interwencji w sprawach związanych z uprawnieniami samorządów doktorantów,
3. występowanie do właściwych instytucji w przypadku zagrożenia praw i interesów doktorantów,
4. udzielanie porad związanych z prawami i obowiązkami doktorantów wynikającymi z przepisów prawa,
5. inne sprawy związane z przestrzeganiem i realizacją praw i interesów doktorantów oraz samorządów doktorantów,
6. przygotowywanie raportu z działań Rzecznika i w oparciu o zawarte w nim wnioski propozycji zmian w zakresie regulacji prawnych.

Wprowadzenie mediatora akademickiego znalazło się w projekcie założeń reformy systemu nauki i szkolnictwa wyższego w 2008 r. co już należy uznac za pewien sukces http://www.nauka.gov.pl/mn/_gAllery/36/57/36574/20080416_projekt_zalozen_reformy.pdf

Nie wiadomo jednak czy założenie te zostanie zrealizowane w ostatecznej wersji reformy.

Propagowaniem idei alternatywnych sposobów rozwiązywania sporów w środowisku uniwersyteckim zajęło się ostatnio Centrum Rozwiązywania Sporów i Konfliktów przy Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego http://www.mediacje.wpia.uw.edu.pl/text.php?cat=35

W 2009 r. uruchomiony został serwis Mediator akademicki kontra mobbing

https://nfamob.wordpress.com/ budowany w ramach Umowy nr 522/DWB/P/2009 r. z Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wyższego na wykonanie zadania „Mediator akademicki, jako przeciwdziałanie mobbingowi w środowisku akademickim” . Redaktorem serwisu jest Józef Wieczorek. W założeniu serwis ten winien pomóc w działaniach na rzecz powołania instancji mediatora akademickiego Serwis cieszy się sporym zainteresowaniem o czym świadczy kilkanaście tysięcy odwiedzin w krótkim okresie po uruchowmieniu serwisu.

W maju 2009 r. rektor UW Katarzyna Chałasińska-Macukow zapowiedziała stworzenie na uczelni funkcji rzecznika akademickiego. http://www.mediacja.com/index.php/II-Dni-Mediacji-i-Negocjacji-UW.html

„– Po kilku latach pobytu w rektoracie wiem, że większość spraw można rozwiązać szybko, dzięki negocjacjom – powiedziała rektor UW.
Tacy rzecznicy działają już na uczelniach amerykańskich i europejskich. Są tam specjalne biura tzw. Ombudsmanów (niezależnych urzędników), którzy zajmują się rozwiązywaniem konfliktów wśród społeczności akademickiej.

Widać, że po kilku latach nagłaśniania potrzeby wprowadzenia instancji mediatora (rzecznika) akademickiego wreszcie są jakieś rezultaty. Najwyższy czas aby instancja mediatora znalazła się w ustawodawstwie akademickim i w życiu.

Józef Wieczorek

Advertisements

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: