Akty przemocy psychicznej w środowisku akademickim

poradnik mobbingowy

Akty przemocy psychicznej w środowisku akademickim

( do uzupełniania w komentarzach)

Środowisko akademickie, jako najbardziej wyedukowane, ma duże zdolności w stosowaniu różnych, często wyrafinowanych aktów przemocy psychicznej.

Sugerując się listą zachowań mobbingowych podawaną przez Heinza Leymanna – ojca ‚mobbingologii’ można wymienić :

działania utrudniające proces komunikowania się, polegające na :

  • ograniczaniu lub utrudnianie ofierze możliwości wypowiadania się. np. niedopuszczaniu do wygłaszania referatów na otwartych sympozjach, konferencjach naukowych, mimo posiadania dorobku, mimo wcześniejszego zapraszania czy akceptacji (a następnie odwoływania zaproszeń, po jakiś interwencjach, oskarżeniach itp.)
  • niedopuszczaniu do publicznego zaprezentowania swojego dorobku, do komunikowania się z innymi naukowcami (np. zagranicznymi)
  • niedopuszczaniu do dyskusji na otwartych zebraniach naukowych ( np. uporczywe ‚niezauważanie’ zgłaszania się do dyskusji mimo podnoszenia ręki)
  • ciągłe przerywanie wypowiedzi, o ile do niej doszło, lub reagowanie na wypowiedzi nieprzyjaznymi, niemerytorycznymi uwagami czy wręcz wyzwiskami
  • ciągłe złośliwe krytykowanie wykonywanej pracy bez podawania uzasadnienia merytorycznego,
  • nękanie przez telefon, internet
  • publiczne stosowanie gróźb ustnych i pisemnych ( ‚obciąć mu brodę !’, ‚jest jak jest, ale jak się nie dostosujesz to będzie źle’, ‚takiego nie należy trzymać w instytucie ani jednego dnia’ , ‚jak się nie podoba – to won !’ itp) ,
  • pogróżki, zastraszanie – utratą etatu, awansu, premii, wyjazdu itp. np. wobec podejmowania niewygodnego (dla innych) tematu badań, wobec planowanego referatu, publikacji, wobec nonokonformistycznych zachowań, składania protestów, skarg itp
  • prezentowanie poniżających i obraźliwych gestów itp.
  • ukrywanie istotnych informacji – np. o działalności zakładu aby zarzucić następnie nieznajomość tego co się w zakładzie dzieje, informacji o przydzieleniu zajęć ze studentami, aby oskarżyć następnie o niechęć do ich prowadzenia itp

Działania wpływające negatywnie na relacje społeczne:

  • unikanie przez przełożonego kontaktu z ofiarą, rozmów , rozpatrywanie spraw ofiary zaocznie, bez jej obecności (a w obecności decydentów), bez możliwości wypowiedzi, bez działań na rzecz rozwiązania przyczyny konfliktu, bez zaangażowania mediatora
  • fizyczne i społeczne izolowanie ofiary – zakaz komunikowania się z innymi pracownikami ( np. pod zarzutem, że mogłaby przekazywać jakieś informacje, zalecanie unikania lub wręcz zakazanie pracownikom kontaktowania się z izolowaną osobą, ostentacyjne ignorowanie i lekceważenie pracownika (jakby go nie było), niezapraszanie na wspólne uroczystości, na instytutowe imprezy, sympozja itp

Działania naruszające wizerunek ofiary:

  • obmawianie, zaoczne, anonimowe, także w internecie
  • sugerowanie zaburzeń psychicznych ( bardzo często stosowane w środowisku akademickim wobec tych którzy mieli cywilną odwagę prezentować poglądy odmienne od obowiązujących, sygnalizujących nieprawidłowości w zarządzaniu w rzetelności naukowej (whistleblowing) itp.
  • rozsiewanie plotek, dezinformacji dotyczących tak spraw zawodowych, jak i osobistych
  • ośmieszanie na gruncie zawodowym i prywatnym
  • obrażanie słowne w postaci wulgarnych przezwisk lub innych upokarzających wyrażeń.
  • insynuacje o charakterze seksualnym, składanie propozycji seksualnych np. przy egzaminowaniu , ale też oskarżanie o wulgaryzm tych, którzy wulgaryzmów w środowisku ‚wulgarystów’ nie używają ( tym się wyróżniają !), o napastowanie seksualne wykazujących obojętność wobec oczekiwań itp
  • parodiowanie sposobu chodzenia, mówienia, gestów ofiary
  • atakowanie poglądów politycznych lub przekonań religijnych, ocenianie dorobku, prac naukowych, pracy dydaktycznej wg tych kryteriow a nie wg kryteriów merytorycznych
  • wyśmiewanie i atakowanie ofiary z uwagi na jej narodowość czy rasę
  • wyśmiewanie wizerunku, niepełnosprawności lub kalectwa

Działania uderzające w pozycję zawodową ofiary:

  • wymuszanie wykonywania zadań naruszających godność osobistą
  • niemerytoryczne kwestionowanie podejmowanych przez ofiarę decyzji np. dotyczących wyboru tematu pracy naukowej, programu zajęć itp
  • nieprzydzielanie ofierze żadnych zadań do realizacji lub nieprzydzielanie, niezapewnianie narzędzi pracy niezbędnych do wykonania zadania
  • przydzielanie zadań bezsensownych, zbędnych, niezgodnych z prawem np. nakaz prowadzenia zajęć ze studentami w wielkich grupach uniemożliwiających sensowną realizację zajęć, np. nakaz prowadzenia wycieczek terenowych niezgodnie z prawem parków narodowych, z narażaniem uczestników wycieczki ( przy odpowiedzialności prowadzącego !)
  • przydzielanie zadań poniżej kwalifikacji i kompetencji, np. doświadczonemu nauczycielowi akademickiemu przydzielanie zajęć typowych dla początkującego asystenta
  • przydzielanie zadań zbyt trudnych, przerastających kompetencje i możliwości ofiary, np. przydzielanie asystentowi zadań typowych dla profesora (bez wsparcia), ale też np. przydzielanie młodemu pracownikowi zajęć normalnie prowadzonych przez 2-3 samodzielnych pracowników i oskarżanie o niechęć do dydaktyki, dezorganizowanie pracy, gdy ten wykaże że  kompetencjami i możliowościami przerasta profesorów.
  • ciągłe przydzielanie nowych zadań do wykonania (z nierealnym terminem realizacji lub ilością pracy do wykonania) – np. ciągle zmienianie przedmiotów dydaktycznych, zmienianie tematu prac magisterskich czy doktorskich
  • wydawanie absurdalnych i sprzecznych poleceń np. jednoczesny wyjazd terenowy (delegacja) i obowiązek prowadzenia zajęć na uczelni, przygotowanie opracowania na komputerze przy zakazie korzystania ze sprawnego komputera
  • wandalizm i niszczenie własności pracownika lub firmy np. zbiorów naukowych, notatek, komputerowych baz danych itp

Działania uderzające bezpośrednio w zdrowie ofiary:

  • zlecanie prac szkodliwych dla zdrowia, niedostosowanych do możliwości ofiary i bez zapewnienia odpowiednich zabezpieczeń -np. praca w laboratorium z odczynikami chemicznymi bez właściwej wentylacji, praca w pomieszczeniu przy dużym natężeniu hałasu ( np.instalowanie laboratorium do tłuczenia kamieni, nie w piwnicach, tylko na najwyższym piętrze, nad pokojami pracy naukowej)

czy rzadziej stosowane w życiu akademickim, ale jednak spotykane:

  • groźby użycia siły fizycznej wobec ofiary
  • stosowanie przemocy fizycznej o nieznacznym nasileniuA
  • znęcanie się fizyczne
Reklamy

W jakich organizacjach mobbing się nie pojawia

mobbing lekturaz:Agata Bechowska-Gebhardt, Tadeusz Stalewski – Mobbing. Patologia zarządzania personelem, DIFIN Warszawa 2004 

s.62-3

skanuj0002skanuj0003………………

Mobbing akademicki trudny do sprawdzenia

mobbing w mediach

Mobbing akademicki trudny do sprawdzenia    

Dziennik Polski, 11.05.2009

EDUKACJA. Rośnie liczba nieetycznych zachowań na uczelniach. Ministerstwo Nauki zapowiada większą ochronę praw studentów i naukowców.

– Zależy nam na wypracowaniu nowego modelu postępowania dyscyplinarnego w środowisku akademickim, który moglibyśmy włączyć do konsultowanych obecnie założeń reformy systemu szkolnictwa wyższego – mówi Bartosz Loba, rzecznik prasowy Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. – Obserwujemy, że istniejący system jest zbyt rozproszony i nieskuteczny, zwłaszcza wobec wzrastającej liczby nieetycznych zachowań.

Z danych Ministerstwa Nauki wynika, że na uczelniach coraz częściej dochodzi do łamania praw zarówno pracowników-naukowców, jak i studentów. W 2008 r. do Komisji Dyscyplinarnej do spraw nauczycieli akademickich przy Radzie Głównej Szkolnictwa Wyższego wpłynęło 35 spraw, dwa razy więcej niż w ubiegłych latach. Dotyczyły one m.in. nieetycznego postępowania wobec studentów i innych nauczycieli akademickich oraz naruszeń rzetelności naukowej. Jak jednak zaznacza Bartosz Loba, statystyki te nie opisują skali zjawiska, które nie jest łatwe do uchwycenia. … 

– Na uczelniach jest też specyficzna struktura władzy – zaznacza Anna Andrałojć. – Mieliśmy do czynienia z przypadkiem, gdy profesor, odpowiedzialny za wyznaczanie funduszy na badania naukowe, wykluczał zdolnych doktorantów kolegi, którego mobbował i próbował pozbawić autorytetu wśród studentów. Takie pojmowanie władzy i rywalizacji, skutkujące hamowaniem rozwoju innych pracowników jest mobbingiem.

Jak zauważa Robert Pawłowski, rzecznik praw studenta, skargi studentów dotyczą najczęściej kwestii finansowych i prawnych, np. kontrowersyjnych zapisów w uczelnianych regulaminach czy pobieranych opłat. Chociaż spraw związanych z mobbingiem jest najmniej, to jednak ich zbadanie jest zawsze najtrudniejsze.