Jak rozpoznać mobbing

Jak rozpoznać mobbing

Przez mobbing rozumie się długotrwałe, powtarzające się szykanowanie, molestowanie moralne pracownika. Zwykle ma na celu izolowanie pracownika z zespołu, doprowadzenie do obniżania poczucia własnej wartości, pozbawienie go godności, doprowadzenie do dezintegracji psychicznej, która realnie obniży jego wydajność pracy i utrudni kontakt z otoczeniem.

Jest to postępowanie agresywne, skierowane przeciwko drugiej osobie, nieetyczne.

Mobbing bardzo jest rozpowszechniony w środowisku akademickim, ale słabo poznany gdyż ukrywany, zwykle ‘zamiatany pod dywan’.

Mobberem jest zwykle przełożony (dyrektor instytutu, kierownik katedry, zakładu, laboratorium) a mobbingowanym jeden z podwładnych, rzadziej grupa podwładnych.

(mobbing pionowy – odgórny)

Bardzo rzadko spotykany jest mobbing pionowy – oddolny, gdy mobbingowany jest przełożony, czy to przez jednego, czy grupę podwładnych.

Spotykany jest także mobbing poziomy – mobbing wśród pracowników, kiedy zwykle jeden pracownik jest mobbingowany przez grupę kolegów.

Można też mówić o mobbingu ‘mieszanym’, kiedy w mobbingowaniu pracownika przez kolegów uczestniczy (manipuluje przebiegiem) przełożony, czasem inicjator szykanowania, konfliktu prowadzącego do mobbingu.

W środowisku akademickim mobbingowani mogą być też studenci/doktoranci przez nauczycieli akademickich, rzadziej studenci/doktoranci mobbingują nauczycieli akademickich.

Mobbing dokonuje się

• poprzez dyskredytowanie osoby lub nieuzasadnioną, niemerytoryczną, krytykę jego pracy.

• poprzez rozpowszechnianie nieuzasadnionych, złośliwych plotek, anonimów często na tematy osobiste, np. co do braku zrównoważenia, niewłaściwych cech charakteru, co do choroby psychicznej, niewykonania obowiązków ( których mu nie przydzielono albo zablokowano wykonanie mimo przydziału itp. – mobberzy są bardzo kreatywnie w tej sferze)

• publiczne upokarzanie ( np. wobec studentów, innych pracowników, na zebraniach naukowych itp.)

• ignorowanie pracownika (przy tworzeniu zespołów badawczych, dydaktycznych, przy nagradzaniu itp)

• przydzielaniu mu obowiązków poniżej/ albo powyżej jego kwalifikacji lub takich których, nie może wykonać (np. praca komputerowa, ale bez dostępu do komputera, wyjazd w teren, ale bez możliwości otrzymania delegacji czy skorzystania ze środka transportu, przeprowadzenie badań na sprzęcie, ale bez dostępu do sprzętu itd. itp.)

• wyszydzanie pracownika, określanie np. mianem nieudacznika (bo np. nie potrafi pracować na komputerze , do którego nie ma dostępu !, bo jego praca może być bezkarnie zapisywana na konto innych itd.)

• groźby ustne, zastraszanie np. zwolnieniem z pracy, czy też negatywną oceną za brak pokory itp.

• wydawanie sprzecznych poleceń, lub niezgodnych z prawem

• nie udzielanie informacji ( np. o decyzji co do przeprowadzenia zajęć a następnie oskarżanie, że ktoś tych zajęć nie przygotował !)

• nieuzasadnione zarzuty o brak etyki, np. o negatywne oddziaływanie na kolegów studentów, bez wykazania zasadności zarzutów

• nieuzasadnione zarzuty o brak kwalifikacji bez wykazania zasadności zarzutów

• rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji ( o osobie lub jego pracy)

• fałszywe ocenianie zaangażowania w pracy

• odbieranie prac, wcześniej zadanych/ uzgodnionych do wykonania.

• zlecanie wykonania prac bezsensownych

• dopisywanie fikcyjne innych pracowników do wykonywanej pracy aby pomniejszyć rolę, osiągnięcia itp.

• grożenie przemocą fizyczną

Mobbingiem nie jest

• zwolnienie z pracy, jakkolwiek mobberowi o taki efekt może chodzić

• molestowanie seksualne, chociaż mobbing może mieć taki podtekst

• fizyczna przemoc

• jednorazowe wyładowanie złości przełożonego na podwładny

  Józef Wieczorek